به نظر صدرالمتالهین، «أن یفعل» و «أن ینفعل» همان حرکت است، منتهی حرکت، به اعتبار نسبتش با فاعل، می شود «أن یفعل»، و به اعتبار نسبتش با منفعل، می شود «أن ینفعل». یکی دانستن مقوله «أن یفعل» و «أن ینفعل» با حرکت، مورد نقد علامه طباطبایی قرار گرفته است. به نظر صدرالمتالهین، حرکت در مقوله «أن یفعل» و «أن ینفعل»، مستلزم حرکت در حرکت است، و این محال است. دلائل صدرالمتالهین بر این مطلب نیز از ناحیه علامه طباطبایی مورد نقد قرار گرفته است. ایشان با توجه به نظر خود در باب حرکت تمامی مقولات عرضی به تبع حرکت جوهر، حرکات محسوس در مقولات چهارگانه «کم»، «کیف»، «أین» و «وضع» را «حرکت در حرکت» می داند. به نظر ایشان، آن حرکتی که تمامی اعراض، به تبع حرکت جوهر دارند، «حرکت اولی»، و حرکت محسوسی که برای اعراض مفارق و مقولات چهارگانه مذکور به وجود می آید، «حرکت ثانیه» نامیده می شود.

در رویکردهای مرسوم تدوین سامانه های حرکت ساز، نقش سامانه حرکتی بصورت توصیف ساده ای از متغیرهای حالت فضای عملیاتی ظاهر می شود. چشم پوشی از سینماتیک معکوس غیرخطی سامانه حرکتی به عنوان بخش بنیادین در سامانه های حرکت ساز فرضی غیر واقعی است که در خصوص نتایج حاصله، گزارشی منتشر نشده است. در این مقاله طراحی روشمند سامانه حرکت ساز بر اساس سینماتیک معکوس غیرخطی سامانه حرکتی ارائه شده است. سامانه حرکت ساز مدل پیش بین زمان واقعی پیشنهادی، امکان باز تولید دقیق حس حرکتی ضمن محدود سازی موثر حرکت سکوی متحرک در فضای عملیاتی را دارد. در مقام بررسی عملکرد سامانه حرکت ساز پیشنهاد شده از مدل شبه خطی سینماتیک معکوس و مدل سینماتیک معکوس با بهره های ثابت در حالت خنثی استفاده شده است. نتایج شبیه سازی های مقایسه ای، بوضوح نشان از قابلیت برتر رویکرد حرکت ساز معرفی شده در بهره گیری از فضای عملیاتی سامانه حرکتی با ایجاد حس حرکتی مناسب نسبت به دو روش دیگر بدون مواجه با مشکلات محاسباتی دارد.

هدف: استفراغ پس از عمل جراحی یکی از عوارض ناخوشایند به ویژه برای کودکان است و پیشگیری از آن می تواند میزان ناراحتی بیمار و بستری شدن ناخواسته بویژه پس از اعمال جراحی سرپایی را کاهش دهد. از آنجایی که استفاده از روش های پیشگیری کننده در تمام بیماران نیز خالی از عارضه نخواهد بود، در صدد برآمدیم که بررسی نماییم آیا سابقه حالت تهوع ناشی از بیماری حرکت (MOTION Sickness) به عنوان یک عامل خطرزا می تواند برای پیشگویی میزان بروز استفراغ پس از عمل در کودکان بکار رود؟روش مطالعه: در یک مطالعه هم گروهی آینده نگر با نمونه گیری ساده، تعداد 100 بیمار 1 تا 16 سال که به طور پشت سرهم جهت عمل جراحی انتخابی تحت بیهوشی عمومی، در بیمارستان بستری می شدند مورد مطالعه قرار گرفتند. از والدین بیمار در مورد وجود MOTION Sickness سوال شد سپس بیمار از نظر بروز استفراغ پس از عمل بمدت 24 ساعت تحت نظر قرار گرفت.یافته ها: در مجموع میزان بروز استفراغ پس از عمل 30% بود. تعداد 21 بیمار سابقه بیماری حرکت مثبت و 79 نفر سابقه منفی داشتند. بین داده های دموگرافیک، نوع عمل، نوع بیهوشی، مدت ناشتا بودن و مدت جراحی دو گروه اختلاف معنی داری وجود نداشت. از گروه با سابقه مثبت بیماری حرکت 17 نفر (76%) و از گروه با سابقه منفی 13 نفر (16%) دچار استفراغ شدند (P=0.02) میزان ویژگی سابقه بیماری حرکت به عنوان یک عامل پیشگویی کننده 90%، حساسیت آن 51%، ارزش اخباری مثبت (PPV) آن 81% و ارزش اخباری منفی (NPV) آن 80% بود. نتیجه گیری: در کودکان کمتر از 16 سال، وجود سابقه مثبت بیماری حرکت با افزایش استفراغ پس از عمل همراه بود و ارزش اخباری نسبتا بالایی برای پیشگویی این عارضه داشت.

صدرالمتالهین با طرح نظریة حرکت جوهری، حرکت در مقولة جوهر را مطرح کرد. اما او نیز همچون دیگر فلاسفه، حرکت در سایر مقولات را نپذیرفت، به ویژه در مقولاتی که افراد آن ها تدریجی الحصول است؛ چرا که حرکت در آن ها باعث به وجود آمدن پدیدة «حرکت در حرکت» می شود که از دیدگاه همة فلاسفه، امری محال است. در این بین در دیدگاه علامه طباطبائی پذیرش حرکت جوهری، مستلزم پذیرش وقوع نوعی حرکت تبعی اما حقیقی در همة مقولات نه گانة عرضی است. لذا در دیدگاه علامه طباطبائی حرکت در حرکت نه تنها محال نیست، بلکه تبیین چگونگی سرعت و کندی حرکات در پرتو پذیرش حرکت در حرکت ممکن است. در این جستار علاوه بر بررسی مبانی علامه طباطبائی در تبیین بحث حرکت در حرکت، دیدگاه شاگردان ایشان نیز پیرامون این مسأله مورد بررسی قرار می گیرد و خواهیم دید که شاگردان ایشان اختلاف مبنایی با علامه طباطبائی پیرامون این نظریه ندارند.